WYMIANA TURBOSPRĘŻARKI: SEDNO SPRAWY

Żywotność i efektywność turbosprężarki określane są konstrukcyjnie na cały okres eksploatacji silnika. Jednak w praktyce zagrożeniem dla wysokowydajnych komponentów pracujących w strumieniu spalin są wielorakie czynniki, które mogą być przyczyną awarii: na przykład dostające się do turbiny ciała obce, zanieczyszczony olej, wadliwe smarowanie czy zbyt wysoka temperatura spalin. Dlatego tak ważną rolę odgrywa know-how mechanika. A oto kilka praktycznych porad i wskazówek, jak dokonać efektywnej wymiany turbosprężarki.

WAŻNE: DIAGNOZA
Warunkiem skutecznej naprawy jest znalezienie i usunięcie przyczyny usterki. W przeciwnym wypadku istnieje prawdopodobieństwo, że sprężarka ponownie ulegnie awarii.

WARUNEK KONIECZNY: CZYSTOŚĆ
Ze względu na ekstremalnie wysoką prędkość obrotową kół turbiny i sprężarki nawet najmniejsze ciała obce zachowują się jak pociski. Dlatego należy bezwzględnie wymienić także filtr powietrza. Równie ważne: należy starannie wyczyścić cały układ zasysania spalin i powietrza na odcinku do i od chłodnicy powietrza doładowującego oraz usunąć wszelkie ciała obce z rury wydechowej.

OBOWIĄZKOWE: SMAROWANIE
Do pracy łożysk wału wirnika niezbędny jest olej silnikowy.

WSKAZÓWKA: jeszcze przed zamontowaniem nowej sprężarki należy wlać nieco oleju silnikowego do otworu wlotowego oleju, przykryć go czystą szmatką a następnie, używając pistoletu pneumatycznego, krótkim uderzeniem sprężonego powietrza rozprowadzić olej w łożyskach (patrz rysunki). Po zamontowaniu sprężarki, a przed podłączeniem smarowania należy ponownie wlać nieco oleju silnikowego do otworu wlotowego oleju. W tym celu w zestawach uszczelniających do turbosprężarek MAHLE znajduje się niewielka strzykawka z olejem silnikowym.

JAK WSZEDŁ, TAK WYJDZIE
Do smarowania i chłodzenia sprężarki niezbędny jest olej silnikowy, dostarczany przez pompę olejową silnika. Przez przewód powrotny olej wraca ponownie do obiegu. Aby cyrkulacja przebiegała bez zakłóceń, zarówno cały przewód powrotny jak i przewód łączący ze skrzynią korbową muszą być kompletnie pozbawione załamań i nie mogą zawierać nagaru. Jeśli odpływ jest zakłócony, olej zacznie się cofać i wydostawać na zewnątrz poprzez koła turbiny i sprężarki. Następstwem mogą być poważne uszkodzenia silnika.

WSKAZÓWKA: Zarówno nowa chłodnica powietrza doładowującego, jak i nowy przewód powrotny to opłacalne inwestycje.

JESZCZE JEDNA WSKAZÓWKA: W skrzyni korbowej nie może być nadciśnienia. Jeśli przewód odpowietrzenia skrzyni korbowej jest zanieczyszczony, tworzy się nadciśnienie, które uniemożliwia odpływ oleju ze sprężarki. Już w momencie, gdy nadciśnienie mierzone manometrem przy rurce wskaźnika poziomu oleju osiągnie wartość kilku milibarów, przez koła turbiny i sprężarki zacznie się na zewnątrz wydostawać olej silnikowy.

WSZYSTKO SZCZELNE?
Wszystkie przewody podłączone do turbosprężarki muszą być szczelne, tak, aby przepływ oleju, powietrza, spalin, a także – w zależności od modelu – czynnika chłodniczego odbywał się bez przeszkód, ubytków i niezawodnie. Dla każdej turbosprężarki MAHLE dostępny jest odpowiedni zestaw montażowy, w skład którego wchodzą uszczelki oraz odpowiednio dobrane części do montażu (takie jak rozpórki, nakrętki etc.). Ważne: należy stosować wyłącznie oryginalne zestawy uszczelnień. Oraz: w żadnym wypadku nie wolno ponownie używać starych uszczelek, które często są odkształcone i popękane i dlatego nie gwarantują zachowania wymaganej szczelności. Również stosowanie past i ciekłych środków uszczelniających jest niedozwolone. Masa uszczelniająca może bowiem pomniejszać przekrój otworów. Ponadto może się zdarzyć, że luźne kawałki masy uszczelniającej zablokują smarowanie. Efekt: poważne
uszkodzenia turbosprężarki.

URWANA OSŁONA?
Często przewody smarowania i powrotne oleju przebiegają bezpośrednio przy turbosprężarce. Dlatego producenci pojazdów chronią przewody olejowe, stosując blaszane osłony. W trakcie wymiany turbosprężarki należy je również skontrolować i upewnić się, że osłony są na swoim miejscu, a ich mocowanie nie jest uszkodzone.

NOWA SPRĘŻARKA TO NOWY OLEJ
Wymiana turbosprężarki powinna być połączona z wymianą oleju i filtra oleju. Będzie to gwarancją, że ewentualne ciała obce znajdujące się w starym obiegu olejowym zostaną usunięte i nie uszkodzą nowej turbosprężarki (stara sprężarka uległa przecież uszkodzeniu, czego powodem mogły być również ciała obce lub cząstki, które przedostały się do układu).

WSKAZÓWKA: „Zasada: „dobrego nigdy dosyć“ nie obowiązuje w odniesieniu do poziomu oleju! Zbyt wysoki poziom oleju ma bowiem niekorzystny wpływ na rozkład ciśnień w silniku, czego skutkiem jest wyciskanie oleju do turbiny i sprężarki oraz jego gromadzenie w chłodnicy powietrza doładowującego. Jeśli ten olej zostanie zassany z powrotem do silnika i spalony, nastąpi poważne uszkodzenie silnika.

OLEJ I CHŁODZIWO – JAZDA!
Po zamontowaniu sprężarki, podłączeniu przewodów olejowych i – ewentualnie – wodnych oraz po podłączeniu przewodów powietrznych i spalinowych można przeprowadzić wymianę oleju i odpowietrzyć układ chłodzenia. Przed uruchomieniem silnika należy bezwzględnie odciąć zapłon, usuwając na przykład bezpiecznik lub przekaźnik pompy paliwowej. Następnie przy pomocy rozrusznika kręcić wyłączonym silnikiem do momentu uzyskania odpowiedniego poziomu ciśnienia oleju. Zanim uruchomiony silnik zostanie wprowadzony na wysokie obroty, zalecamy, aby najpierw popracował dwie minuty na jałowych obrotach, co zapewni odpowiednie smarowanie.

POLUZOWANA ŚRUBA?
Na samym końcu należy sprawdzić, czy wszystkie śruby i łączenia są dobrze dokręcone i nie ma nieszczelności.

WSKAZÓWKA: Po ok. 20 godzinach eksploatacji lub przebiegu 1 000 km
należy ponownie skontrolować stan dokręcenia śrub.

DŁUGODYSTANSOWIEC
Pokonywanie długich tras jest korzystne dla każdego silnika. Silnik z doładowaniem szczególnie źle znosi jazdę na krótkich odcinkach, ponieważ zanim osiągnie temperaturę pracy niespalone paliwo i woda kondensacyjna gromadzą się w oleju. Prowadzi to do pogorszenia właściwości tribologicznych oleju i pogarsza przyczepność powłoki smarującej. Dopiero gdy temperatura przekroczy 80˚C, następuje odparowanie tych niepożądanych czynników. Jeśli temperatura oleju przez dłuższy czas nie przekracza tej wartości – jak to ma miejsce przy eksploatacji na krótkich odcinkach – turbosprężarka wystawiona jest na większe ryzyko, ponieważ wyrabiają się łożyska ślizgowe wałów: korbowego, rozrządu i wirników w turbosprężarce. Ponadto w niskich temperaturach otoczenia emulsja powstała z oleju silnikowego i wody kondensacyjnej może zamarznąć w przewodzie powrotnym oleju turbosprężarki i w przewodzie odpowietrzenia skrzyni korbowej, co może zaburzyć rozkład ciśnień w silniku.

BIODIESEL? ZAGROŻENIE DLA OLEJU SILNIKOWEGO I TURBOSPRĘŻARKI
Oleje roślinne nie odparowują, a niespalone odkładają się w oleju silnikowym. Po przekroczeniu pewnej wartości koncentracji gęstnieją, a wkrótce po tym układ smarowania przestaje funkcjonować. Dlatego stosowanie olejów roślinnych jako paliwa wymaga skrócenia okresu między wymianami oleju.

		Aby nasmarować łożyska wału wirników, przed montażem należy wlać nieco oleju silnikowego.
		Następnie przykryć otwór wlotowy oleju czystą szmatką i ...
		... używając sprężonego powietrza, rozprowadzić olej w łożyskach.